Terpsychora (muza)

Zobacz też: inne postacie o imieniu „Terpsychora”.
Terpsychora
Τερψιχόρη
bogini muza tańca i pieśni chóralnej
Ilustracja
Terpsychora, muza tańca, marmurowa kopia rzymska z II wieku n.e. według oryginału greckiego, Muzeum Pio-Clementino (Muzea Watykańskie)
Inne imiona

Terpsichore

Występowanie

mitologia grecka

Atrybuty

lira, plektron

Siedziba

Parnas

Rodzina
Ojciec

Zeus

Matka

Mnemosyne

Rodzeństwo

Erato,
Euterpe,
Kalliope,
Klio,
Melpomene,
Polihymnia,
Talia,
Urania

Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło w Wikisłowniku

Terpsychora (także Terpsichore, „Kochająca taniec”, „Radująca się tańcem”; gr. Τερψιχόρη Terpsichórē, łac. Terpsychore) – w mitologii greckiej muza tańca (radości z tańca)[a][1] i pieśni chóralnej.

Uchodziła za córkę boga Zeusa i tytanidy Mnemosyne oraz za siostrę: Erato, Euterpe, Kalliope, Klio, Melpomene, Polihymnii, Talii i Uranii, a także za matkę Linosa i syren[1][2][3].

Była jedną spośród dziewięciu muz olimpijskich (przebywały na Olimpie), które należały do orszaku boga Apollina (Apollon Musagetes), ich przewodnika[4][5][6]. Wraz ze swoimi siostrami uświetniała śpiewem biesiady bosko-ludzkie (m.in. zaślubiny Tetydy i Peleusa oraz Harmonii i Kadmosa), a także uczty olimpijskie samych bogów[1][3].

W sztuce przedstawiana jest zwykle jako kobieta, w tanecznej pozie, z lirą i plektronem – atrybutami symbolizującymi dziedzinę sztuki, której patronowała[1][5][7][8].

Imieniem muzy została nazwana jedna z planetoid – (81) Terpsichore.

Zobacz też

Uwagi

  1. Zadanie (rola) jakie Terpsychorze wyznaczono ostatecznie w późnym okresie starożytności.

Przypisy

  1. a b c d Wyżyna olimpijska. W: Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian. Warszawa: Świat Książki, 2003, s. 145–147. ISBN 83-7391-077-8.
  2. Vojtech Zamarovský: Bohovia a hrdinovia antických bájí. Bratislava: Perfekt a.s., 1998, s. 431. ISBN 80-8046-098-1. (słow.).
  3. a b Pierre Grimal: Słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2008, s. 343. ISBN 83-04-04673-3.
  4. PierreP. Grimal PierreP., Słownik mitologii greckiej i rzymskiej, JerzyJ. Łanowski (red.), MariaM. Bronarska (tłum.), Wrocław [etc.]: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo, 2008, s. 241–242, ISBN 978-83-04-04673-3, OCLC 297685612 .
  5. a b Mity o bogach. W: Michał Pietrzykowski: Mitologia starożytnej Grecji. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1979, s. 163–164. ISBN 83-221-0111-2.
  6. Oskar Seyffert: Dictionary of Classical Antiquities, 1894, s. 404: Musagetes. ancientlibrary.com. [dostęp 2011-03-26]. (ang.).
  7. Vojtech Zamarovský, op.cit., s. 293–294. ISBN 80-8046-098-1.
  8. Bogowie olimpijscy. W: Jan Parandowski: Mitologia. Wierzenia i podania Greków i Rzymian. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1989, s. 53–54. ISBN 83-210-0677-9.

Bibliografia

  • Aaron J. Atsma: Terpsikhore. theoi.com. [dostęp 2010-01-21]. (ang.).
  • Terpsichore. mythindex.com. [dostęp 2010-01-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-05-13)]. (ang.).
  • Hezjod: Narodziny bogów (Theogonia); Prace i dni; Tarcza. Warszawa: Prószyński i S-ka, 1999. ISBN 83-7255-040-9.
  • Władysław Kopaliński: Słownik mitów i tradycji kultury. Warszawa: Oficyna Wydawnicza „Rytm”, 2003, s. 1314. ISBN 83-7399-022-4.
  • Mała encyklopedia kultury antycznej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1990, s. 741. ISBN 83-01-03529-3.
  • Carlos Parada: Terpsichore1 (Muses). maicar.com. [dostęp 2011-01-10]. (ang.).
  • Oskar Seyffert: Dictionary of Classical Antiquities, 1894, s. 405: Muses. ancientlibrary.com. [dostęp 2011-03-26]. (ang.).
  • Oskar Seyffert: Dictionary of Classical Antiquities, 1894, s. 621: Terpsichore. ancientlibrary.com. [dostęp 2011-01-10]. (ang.).
  • William Smith: A Dictionary of Greek and Roman biography and mythology: Terpsichora. perseus.tufts.edu. [dostęp 2012-05-07]. (ang.).
  • Harry Thurston Peck: Harpers Dictionary of Classical Antiquities, 1898: Terpsichore. perseus.tufts.edu. [dostęp 2012-05-07]. (ang.).
  • p
  • d
  • e
Muzy olimpijskie
  • Erato
  • Euterpe
  • Kalliope
  • Klio
  • Melpomene
  • Polihymnia
  • Talia
  • Terpsychora
  • Urania
Muzy tytanidy
według Pauzaniasza
według Cycerona
Muzy apollonidy
według Plutarcha
według Eumelosa
  • Kefiso
  • Apollonis
  • Borystenis

"Muzy", Baldassare Peruzzi

  • VIAF: 46064223, 316444051
  • GND: 124538584
  • BnF: 15068951d
  • SUDOC: 240624521
  • GIA: 901000680
  • WorldCat: lccn-n97863640
  • PWN: 3986773
  • Britannica: topic/Terpsichore
  • NE.se: terpsichore
  • SNL: Terpsikhore
  • VLE: terpsichore
  • DSDE: Terpsichore
  • identyfikator w Hrvatska enciklopedija: 61001